ไข้เลือดออก คืออะไร ติดต่อระหว่างคนไหม ?

หลายคนเคยได้ยินชื่อโรคนี้มาตลอด แต่อาจยังไม่เข้าใจว่าแท้จริงแล้วมันคืออะไร และแพร่กระจายได้อย่างไร บทความนี้จะอธิบายให้ครบในทุกมิติ

ไข้เลือดออก คือโรคติดเชื้อที่เกิดจากไวรัสเดงกี (Dengue Virus) ซึ่งมียุงลายเป็นพาหะนำโรค ยุงที่กัดผู้ป่วยนั้นไม่ใช่ยุงทุกตัว แต่ต้องเป็นยุงที่มีเชื้อไวรัสเดงกีอยู่ด้วย โดยเชื้อไวรัสตัวนี้จะเข้าไปฝังในกระเพาะและต่อมน้ำลายของยุง และเมื่อผ่านเวลาฟักตัวประมาณ 8–12 วัน ไวรัสก็สามารถแพร่เข้าสู่กระแสเลือดของผู้ที่ถูกยุงกัด แล้วทำให้เกิดโรคไข้เลือดออกได้ ไวรัสเดงกีมีทั้งหมด 4 สายพันธุ์ ทำให้คนเราสามารถป่วยได้มากกว่าหนึ่งครั้งตลอดชีวิต

ติดต่อระหว่างคนได้โดยตรงหรือไม่

นี่คือข้อเข้าใจผิดที่พบบ่อยที่สุด เพราะ โรคไข้เลือดออกเดงกีไม่ติดต่อจากคนสู่คน แต่ติดต่อกันได้โดยมียุงลายตัวเมียเป็นพาหะนำโรค กล่าวคือการสัมผัส การไอ จาม หรืออยู่ใกล้ชิดผู้ป่วยโดยตรงไม่ทำให้ติดโรคแต่อย่างใด อย่างไรก็ตาม เมื่อยุงลายตัวเมียกัดและดูดเลือดจากผู้ป่วยในระยะที่มีไข้สูงประมาณวันที่ 2–4 จะมีไวรัสอยู่ในกระแสเลือดมาก ระยะนี้จะเป็นระยะติดต่อจากคนสู่ยุง และเมื่อยุงที่มีเชื้อไปกัดคนอื่น เชื้อไวรัสก็จะเข้าสู่กระแสเลือดของผู้ที่โดนกัด ก่อให้เกิดการติดเชื้อและป่วยตามมาหลังจากถูกกัดประมาณ 3–15 วัน

อาการของโรค

ไข้เลือดออก คือ โรคที่อาการเริ่มต้นมักดูคล้ายไข้หวัดทั่วไป แต่มีความรุนแรงกว่ามาก ผู้ที่มีอาการจะมีไข้สูง 39–40 องศาเซลเซียส นาน 2–7 วัน อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ ปวดกระบอกตา ปวดเมื่อยตามตัว และอาจมีผื่นหรือจุดเลือดออกตามผิวหนัง หากปล่อยไว้โดยไม่รักษา ผู้ป่วยอาจมีภาวะเลือดออกผิดปกติ หรือภาวะการไหลเวียนเลือดล้มเหลวเกิดขึ้น เนื่องจากเกล็ดเลือดต่ำ จนเกิดภาวะช็อกและเสี่ยงต่อการเสียชีวิตได้

ไข้เลือดออก คือ โรคที่พบมากในช่วงฤดูฝน

ฝนตกจะทำให้เกิดน้ำขังตามพื้นที่ต่าง ๆ เป็นผลให้ยุงลายสามารถมาวางไข่ไว้ที่ผิวน้ำ จนเกิดการแพร่กระจายของยุงลาย จึงทำให้ช่วงเดือนพฤษภาคมถึงกันยายนของทุกปีมีผู้ป่วยพุ่งสูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด โดยเฉพาะในเขตเมืองที่มีแหล่งน้ำขังจำนวนมาก

การป้องกัน

เนื่องจากไข้เลือดออก คือโรคที่ยังไม่มียารักษาโดยเฉพาะ การป้องกันจึงสำคัญที่สุด วิธีการป้องกันที่ดีที่สุด คือ การป้องกันการถูกยุงกัดและการป้องกันไม่ให้ยุงเกิด ได้แก่ ทายากันยุง นอนในมุ้ง สวมเสื้อแขนยาวและกางเกงขายาว รวมถึงการกำจัดแหล่งน้ำนิ่งรอบบ้าน เช่น จานรองกระถางต้นไม้ ถาดน้ำ หรือภาชนะที่มีน้ำขังอยู่

ไข้เลือดออก คือโรคที่แม้จะไม่ติดต่อระหว่างคนโดยตรง แต่ก็ยังน่ากลัวเพราะแพร่ผ่านยุงลายได้รวดเร็วในชุมชน หากมีไข้สูงติดต่อกันเกิน 2 วัน โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝน ควรรีบพบแพทย์เพื่อรับการตรวจเลือดและรักษาทันที ไม่ควรซื้อยากินเองเพราะยาบางชนิดอาจทำให้เลือดออกมากขึ้นได้